Location

Lầu 7, Tòa nhà CitiLight, 45 Võ Thị Sáu, P. ĐaKao, Quận 1, TP.HCM

phone

liên hệ với chúng tôi 0917 448 068 (028) 3820 4155

Những vấn đề pháp lý nảy sinh trong mối quan hệ lao động

Hiện nay, cùng với sự gia tăng tuyên truyền chính sách pháp luật nói chung thì pháp luật về lao động cũng được phổ biến rộng rãi. Người lao động ngày càng có những nhận thức sâu rộng hơn về chính sách pháp luật để có thể tự bảo vệ mình trong mối quan hệ với người sử dụng lao động.  Trước tình hình đó, đòi hỏi doanh nghiệp có những hiểu biết và tuân thủ chặt chẽ pháp luật lao động nhằm tránh nảy sinh tranh chấp lao động và những rủi ro pháp lý khác có thể xảy ra.
 
 
Đối với những vấn đề pháp lý nảy sinh nguyên nhân xuất phát từ ý muốn chủ quan của người lao động trong việc không chấp hành và cố tình vi phạm những quy định của pháp luật lao động chúng ta sẽ không đề cập tới. Chúng ta sẽ chỉ đi vào liệt kê và tìm giải pháp giảm thiểu những rủi ro mà các doanh nghiệp hay mắc phải do sự sai sót, thiếu hiểu biết hoặc nhận thức chưa đúng, chưa đầy đủ về pháp luật lao động.
 
 
Thứ nhất, vấn đề pháp lý liên quan đến nội quy lao động – xử lý kỷ luật lao động
 
 
Điều 119 – Bộ Luật Lao động quy định: “Người sử dụng lao động sử dụng từ 10 người lao động trở lên phải có nội quy lao động bằng văn bản” và “Nội dung của Nội quy lao động không được trái với pháp luật về lao động và quy định khác của pháp luật có liên quan”.
 
 
Nội quy lao động bắt buộc phải được sự nhất trí của tổ chức công đoàn cơ sở hoặc tổ chức công đoàn trực tiếp cấp trên (trong trường hợp chưa có Công đoàn cơ sở). Sau đó người sử dụng lao động ký quyết định ban hành Nội quy lao động, đồng thời thông báo đến người lao động và niêm yết ở những nơi cần thiết tại nơi làm việc. Đây là căn cứ quan trọng để xử lý kỷ luật lao động trong doanh nghiệp
 
 
Lưu ý:
-          Nội quy lao động phải được đăng ký với Sở Lao động Thương binh – Xã hội cấp tỉnh/ thành phố trực thuộc trung ương để có thể xử lý kỷ luật lao động đúng luật.
-          Doanh nghiệp có từ 10 lao động trở lên không có Nội quy lao động hoặc Nội quy lao động chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 88/2015/NĐ-CP với mức phạt từ 5 đến 10 triệu đồng.
 
 
Thứ hai, vấn đề pháp lý liên quan đến thỏa ước lao động tập thể
 
 
Thỏa ước lao động tập thể là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động được minh họa bằng mô hình dưới đây:



Lưu ý:
-          Thời hiệu của Thỏa ước lao động tập thể: 15 ngày kể từ ngày gửi hồ sơ đăng ký lên Sở Lao động – Thương binh – Xã hội.
-          Thời hạn từ 1 đến 3 năm (lần đầu có thể ký dưới 1 năm)
-          Thỏa ước lao động tập thể vô hiệu khi:
1.           Chưa được cơ quan lao động cấp tỉnh chấp thuận
2.           Nội dung trái pháp luật và trái với nội quy lao động.
3.           Người ký kết không đúng thẩm quyền.
4.           Trình tự ký kết không đúng quy định.
 
 
Thứ ba, vấn đề pháp lý trong việc ký kết hợp đồng lao động
 
 
Theo thống kê mới nhất hiện nay của ILO thì các vướng mắc, tranh chấp đã và đang diễn ra tập trung chủ yếu trong quá trình đàm phán, giao kết và thực hiện hợp đồng lao động.
 
 
Những vấn đề đáng lưu tâm trong ký kết Hợp đồng lao động như:
-          Hình thức hợp đồng: bằng miệng đối với những hợp đồng dưới 3 tháng, có tính chất mùa vụ hoặc giúp việc gia đình, ngoài ra các loại hình công việc khác phải ký kết hợp đồng bằng văn bản. Tuyệt đối không được ký kết Hợp đồng lao động bằng miệng với những công việc có tính chất thường xuyên liên tục hoặc loại lao động làm việc từ 12 tháng trở lên.
-          Nội dung trong hợp đồng lao động tuyệt đối không được trái với pháp luật, nội quy lao động và thỏa ước lao động tập thể.
-          Chỉ được ký 2 lần loại hợp đồng lao động xác định thời hạn. Hợp đồng thứ ba phải là loại Hợp đồng lao động không xác định thời hạn.
 
 
Thứ tư, vấn đề pháp lý trong ký kết hợp đồng thử việc
 
 
1.      Thử việc tối đa 2 tháng với lao động có trình độ chuyên môn từ cao đẳng trở lên; 1 tháng với lao động qua đào tạo nghề và không quá 7 ngày với lao động thủ công.
2.      Chỉ được thử việc một lần với một công việc. Có nghĩa là không được phép gia hạn thử việc với chính công việc mà người đó đang thử việc.
3.      Mức lương trong thời gian thử việc không được thấp hơn 85% mức lương sau khi ký HĐLĐ
4.      Hai bên được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng thử việc với thời hạn báo trước là 3 ngày.
 
 
Thứ năm, vấn đề pháp lý trong ký kết hợp đồng đào tạo
 
 
Hiện nay, do nhu cầu bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ nhằm xây dựng lực lượng lao động chất lượng cao và là nguồn kế cận trong quá trình phát triển của doanh nghiệp, nhiều doanh nghiệp tổ chức cho người lao động của họ, nhất là lao động có tay nghề và trình độ chuyên môn tham dự các khóa đào tạo nâng cao. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải đối mặt với những rủi ro chảy máu chất xám ngay sau đó. Vậy để đảm bảo lợi ích của doanh nghiệp nhằm tránh những rắc rối pháp lý nảy sinh, chúng ta cần biết rõ pháp luật có quy định việc người lao động nếu đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động phải bồi thường chi phí đào tạo theo quy định tại điều 13 – NĐ 44/2003/NĐ-CP của Chính phủ. Tuy nhiên,  xét cho cùng thì ở Điều 37 Bộ Luật lao động quy định về thời hạn báo trước khi muốn chấm dứt hợp đồng lao động (30 ngày với loại Hợp đồng xác định thời hạn và 45 ngày với hợp đồng lao động không xác định thời hạn). Điều đó có nghĩa là người sử dụng lao động có nguy cơ mất trắng chi phí đào tạo nếu người lao động thực hiện thủ tục báo trước theo đúng quy định trên, đồng thời điều này cũng làm vô hiệu hóa những cam kết đào tạo. Vậy người làm Quản trị Nhân sự cần làm gì?
 
 
Thứ sáu, nội dung liên quan đến lương – thưởng – phụ cấp
 
 
-          Người lao động phải được trả lương trực tiếp – đầy đủ và đúng hạn. (Hình thức và thời hạn trả lương do 2 bên tự thỏa thuận và không được chậm quá 1 tháng. Nếu chậm từ 15 ngày trở lên sẽ phát sinh lãi người sử dụng lao động cần phải chi trả thêm cho người lao động)
-          Việc chậm lương quá 30 ngày hoặc trả lương không đầy đủ, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt hành chính và bồi hoàn số tiền lương của người lao động.
-          Mức lương trả cho lao động phổ thông không được thấp hơn tiền lương tối thiểu vùng và mức lương đối với lao động đã qua đào tạo phải lớn hơn mức lương tối thiểu vùng ít nhất là 7%.
-          Việc xây dựng thang bảng lương trong doanh nghiệp phải đảm bảo tính công bằng và đánh giá theo giá trị công việc. Khoảng cách chênh lệch giữa hai bậc lương liền kề tối thiểu là 5%.
-          Không được phân biệt mức lương trên cơ sở giới tính, dân tộc, tôn giáo…
-          Thang bảng lương cần đăng ký tại cơ quan quản lý nhà nước về lao động có thẩm quyền.
 
 
Thứ bảy, về việc thực hiện nghĩa vụ về bảo hiểm xã hội bắt buộc
 
 
Trước năm 2018, các loại hợp đồng lao động xác định thời hạn từ 3 tháng trở lên phải tham gia BHXH, tuy nhiên từ 01/01/2018 các loại hợp đồng lao động từ 01 đến 03 tháng đều phải tham gia bảo hiểm xã hội theo quy định. Mức đóng tối thiểu không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng và cao nhất không được quá 20 lần mức lương tối thiểu chung (mức lương cơ sở).
 
 
Từ năm 2018, việc trốn đóng bảo hiểm xã hội được bổ sung truy cứu trách nhiệm hình sự.
 
 
Trên đây là nét cơ bản về những vấn đề pháp lý nảy sinh trong mối quan hệ lao động. Tuy nhiên việc giảm thiểu những nảy sinh tiêu cực dẫn đến tranh chấp lao động không chỉ là trách nhiệm của những người làm nhân sự. Hơn cả nó là sự quan tâm, là quan điểm của chủ sử dụng lao động với vấn đề quản trị nhân lực trong doanh nghiệp, là sự hợp tác chặt chẽ giữa các phòng ban, nhất là mối dây gắn kết giữa các trưởng bộ phận nhằm phát hiện và tháo gỡ kịp thời những tâm lý tiêu cực nảy sinh trong quá trình vận hành mối quan hệ mua bán sức lao động trong điều kiện hiện nay.
 
 
Với gần 20 năm trưởng thành và phát triển BCC chúng tôi với đội ngũ giảng viên là những chuyên gia/giám đốc nhân sự có nhiều năm kinh nghiệm “thực chiến” tại các doanh nghiệp, chúng tôi cam kết đem đến cho các bạn cái nhìn đầy đủ nhất về những rủi ro về pháp lý có thể nảy sinh trong quan hệ lao động và các bạn được thực hành kiến thức trên những tình huống thực tế, các bạn còn chần chừ gì nữa, hãy nhanh tay đăng ký khóa học của chúng tôi, đội ngũ chăm sóc khách hàng của chúng tôi đã sẵn sàng để hỗ trợ các bạn: https://bcc.com.vn/khoa-hoc/quan-tri-rui-ro-phap-ly-nhan-su-2016.html

 
BCC Corp.